Hộ mới nuôi ong dú trong làng: bắt đầu từ hàng xóm

Ở một làng có nghề, ong của nhà này bay sang vườn nhà kia kiếm ăn là chuyện mỗi ngày. Nguồn hoa là của chung, thuốc xịt vườn bên cạnh cũng ảnh hưởng chung. Vì vậy một hộ mới muốn nuôi ong dú, điểm xuất phát tốt nhất không phải là cái thùng hay cái tổ, mà là những người đang sống quanh mình.

Bài này viết cho hộ mới trong một xóm, một ấp, nơi đã có hoặc chưa có ai nuôi. Bắt đầu từ người, rồi mới tới tổ.

Vì sao nuôi ong là chuyện của cả xóm

Ong dú bay kiếm ăn trong một vùng quanh tổ, không biết ranh đất nhà ai. Hàng rào bông giấy nhà này, cây xoài nhà kia, vạt cỏ ven đường đều là nguồn ăn. Một nhà phun thuốc sâu đúng lúc cây trổ hoa có thể làm ong cả xóm hao hụt. Ngược lại, một xóm cùng giữ cây hoa, cùng hạn chế phun bừa thì nhà nào nuôi cũng dễ.

Ong dú không có ngòi đốt nên hiếm khi gây phiền cho hàng xóm, nhưng một lời báo trước vẫn giúp mọi người thoải mái hơn, nhất là nhà có trẻ nhỏ chưa biết ong dú là gì.

Những người nên gặp trước khi mua tổ

Những câu chuyện người trong làng kể về nghề thường dạy nhiều hơn sách. Đọc thêm ở chuyên mục Câu chuyện nghề.

Thoả thuận nhỏ với hàng xóm về thuốc xịt

Không ai bắt hàng xóm ngưng phun thuốc cho vườn của họ. Nhưng có thể nhờ mấy việc nhỏ:

• Báo trước một hôm khi định phun, để mình biết mà đóng cửa tổ hoặc che chắn.
• Phun vào chiều tối, khi ong đã về tổ, thay vì giữa buổi sáng.
• Tránh phun lúc cây đang nở rộ, nếu được.

Đổi lại, một hũ mật ong dú biếu hàng xóm sau mùa đầu là món quà dễ thương, giữ được tình làng nghĩa xóm.

Chuẩn bị trong sân nhà mình

1. Chọn góc sân có nắng sáng, râm chiều, không nằm trên lối đi chung.
2. Làm giá kê chắc, chân đặt trong chén nước hoặc quấn dầu chặn kiến.
3. Lắp mái che mưa tạt, chừa khe thoáng.
4. Cửa tổ quay vào trong sân nhà mình, không quay ra đường làng.
5. Xong hết mới đi nhận tổ, tốt nhất là đầu mùa mưa.

Cách làm giá, mái và chọn thùng có ở chuyên mục Dụng cụ & thùng nuôi.

Giống lấy ở đâu, nhân đàn thế nào

Tổ đầu nên lấy từ trại nuôi, đã quen sống trong thùng. Đừng vào rừng hay đi bổ cây bắt tổ: đàn dễ chết khi chuyển, mà còn làm cạn nguồn ong tự nhiên của chính vùng mình, thứ mà cả làng nuôi ong đang dựa vào.

Về sau muốn tăng đàn thì tách từ tổ khoẻ. Trong một làng có nhiều hộ nuôi, việc tách đàn hay được làm cùng nhau: người có tay nghề làm, người mới đứng xem và phụ. Học kiểu đó nhanh hơn tự mò.

Trại Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có tổ ong dú giống cho hộ mới, cùng mật ong dú, son dưỡng môi từ sáp ong dú và hộp quà mật, thông tin ở ongquy.com. Khi xóm đã có nhiều hộ nuôi và muốn trao đổi tổ, mật với nhau hoặc với người nơi khác, có thể đăng lên chợ của người nuôi ong dú.

Câu hỏi thường gặp